Hayatımız geçiyor diye sitem ederken hiçte haksız değiliz aslında. İlköğretimden liseye, üniversiteden mezuniyete bitmek tükenmek sınavlar bizleri tüketmeye devam ediyor. Eğitim sistemimiz de verdiği eğitimin yeterli olmadığının farkında olduğundan mıdır, her sınavdan ayrı ayrı para aldığından mıdır ( ikisinin de etkili olduğunu düşünürsek) her mezuniyet aşamasında, her sınıf geçisinde sınavlarla karşılanıyoruz. Her bir sınav tek başına bize ve ailelerimize apayrı yüklerle karşımıza çıkıyor. Anlıyoruz ki eğitim hiçte anayasanın 42. maddesinde ki gibi karşımıza çıkmıyor.

Eğitim-Sen eski Genel Başkanı Alaaddin Dinçer eğitim hayatındaki sınavların velilerin bütçesine etkisini konu alan bir çalışma hazırladı. Çalışmadan bazı veriler şöyle: bir öğrenci ilköğretimden üniversite eğitiminin sonuna kadar yani 16 yılda 750 zorunlu sınava giriyor. Bunlardan hepimizi en çok düşündürenler ise SBS, ÖSS ve KPSS. Ancak bunlara hazırlanmanın bedeli ise düşündüğümüzden çok daha fazla. Dinçer yaptığı çalışmada orta gelirli bir ailenin çocuğunu SBS’ye hazırlamak için 12 bin 700, üniversite sınavına hazırlamak için 18 bin 500 TL harcama yapmak durumunda kalıyor. Bunlar yaklaşık veriler olup velinin çocuğunun almasını istediği eğitim şekline göre rakamlar değişebiliyor.

Parasız eğitim hakkımız

Bizler yani yarının işçisi, memuru, öğretmeni olacak olanlar, yarına ulaşabilmek için, emeğimizle bu ülkeye hizmet verecek olan bizler, yarının çocuğu değil de üzerinden para kazanılan karlı bir yatırım olarak görülüyoruz.

Dershanelere devam eden öğrencilerin yüzde 12’si KPSS, yüzde 20’si SBS, yüzde 60’ı üniversiteye yerleşmek için girilen Yükseköğretime Geçiş Sınavı (YGS) ve Lisans Yerleştirme Sınavı’na (LYS)hazırlanıyor. Orta gelirli bir aile çocuğunu SBS’ye hazırlamak için ortalama olarak 4. sınıfta 1300, 5. sınıfta 1500, 6. sınıfta 2 bin 800, 7. sınıfta 3 bin 300, 8. sınıfta 3 bin 800 harcıyor. SBS’ye hazırlanmanın maliyeti 12 bin 700 TL’i buluyor. ÖSS’ye hazırlanmanın bedeli ise 9. sınıfta 4 bin, 10. sınıfta 4 bin, 11. sınıfta 4 bin 500, 12. sınıfta 6 bin toplamda 18 bin 500 TL.

Üniversiteye girmekle de sorunlar bitmiyor. Üniversite sonrasında da kamuda çalışmak için Kamu Personeli Seçme Sınavı’nı(KPSS) geçmesi gerekiyor. KPSS’ye hazırlanmanın bedeli ise yıllık ortalama 3 bin TL. Bütün bu sınavlar göz önüne alındığında 10 yılda sınavlara hazırlık için harcanan miktar 34 bin TL’yi buluyor.

Alaaddin Dinçer’in bu çalışması bize gösteriyor ki sınavlar sadece bizleri eşit koşullarda eğitim alamadığımız milyonlarca öğrenciyle rekabet etmeye zorlamıyor, aynı zamanda ülkenin büyük çoğunluğunu oluşturan yoksul, işsiz, düşük gelirli ve açlık sınırının altındaki alilelerin çocuklarının okuma fırsatını da yok ediyor. Milyonlarca öğrenciyi aynı kadere mahkum eden bu sistem geleceğimizi soru işaretleri ve endişelerle doldururken bir yandan da birilerinin cebini dolduruyor. Evet yine birilerinin cebi dolarken bizlerin cebi bir o kadar boşalıyor.