Türkiye Ortaöğretim Gençliğinin merkezi yığın örgütü İLD 20 Ekim 1977′de kuruldu. İLD ortaöğretim gençliğinin alınteri emeği ve özverisi ile faşist saldırıların, katliamların yoğunlaştığı, ilericilerin, devrimcilerin, onların örgütlerinin, en ağır baskı ve yıldırma girişimleriyle karşı karşıya olduğu bir dönemde kuruldu. Yani böylesi zor günlerde açtı gözlerini İLD. Yeşerdi, filiz oldu, boy attı.

İLD kurulduğu ilk günlerde, ortaöğretim gençliğinin akademik demokratik istemlerini haykırdı. Sorunların çözümü, istemlerin alınması için savaş yolunu gösterdi. İLD işçi sınıfının biliminden, çetin savaş yolundan esinlendi. Ortaöğretim öğrencileri İLD saflarında sorunlarının çözümü için örgütlü mücadelenin bilincine vardı. İLD Genel Sekreteri Emin Yılmaz’ın dediği gibi ‘İLD bir liseli genç kadar körpe, gencecik bir liseli kadar heyecanlı, dipdiri bir liseli genç gibi ateş dolu‘ düştü yola. Liseli gençlik, toplumun önemli bir öğesi olarak temel çıkarları ve demokrasi yolunda savaşıma daldı.

Gerici eğitim sistemi; eleyici, ezberci, ayrıcalıklı, gençliğin yeteneklerini özgürce geliştirebilmelerinden uzak, toplumsal yaşamın gerçeklerinden kopuk, tekdüze insan yetiştirmek amacındadır. Toplumun tüm alanlarını derinden etkileyen, ekonomik, politik, kültürel bunalımlar ve toplumsal değişim istemleri ortaöğretim gençliğini de derinden etkiliyor.

‘Can güvenliği, öğrenim özgürlüğü ortaöğretim gençliğinin temel sorunlarındandır. Her çeşit eşitsizlik, ulusal ve sınıfsal ayrımcılık ve baskıya karşı ortaöğretim gençliği savaşımını yürütmelidir. Ortaöğretim gençliği silahlanmaya ayrılan paraların eğitim-öğretim alanında kullanılmasını, daha geniş ve çağdaş, demokratik eğitim koşullarının oluşturulmasını ve ezilen ulus ortaöğrenimine anadilde eğitim sağlanmalıdır‘ istemleriyle ortaöğrenimli gençlerin sorunlarını ve çözüm önerilerini kitlelerinde cevaplandırdılar. İlerici liseliler hızlı adımlarla ortaöğretim örgütlenmesinin meşalesi oldular.

Binlerce lise mezununun açıkta kaldığı üniversiteye giriş sınavları, özel okullar, dershaneler, paralı kurslar sistemiyle öğrenimin ücretsiz olduğunu yazan yasalar çelişiyor. Ortaöğretim gençliği, herkese eşit koşullarda eğitim-öğrenim yapabilme, üniversiteye girişte eşit ön koşulların yaratılması, ayrıcalıklı kurumlar olan özel okulların devletleştirilmesi, özel dershanelerin kapatılmasını istiyor ve ders kitapları sorununun ortaöğretim gençliğinin en ivedi ve güncel sorunu olduğunu haykırıyordu. İlerici liseliler meslek liselilerin atölyelerde ürettikleri alınterinin karşılığını almasını, emek sömürüsüne son verilmesini, atölyelerde iş güvenliğinin sağlanmasını, sigorta hakkının yasallaşmasını, stajlarda angaryaya son verilmesini, gerçek ücretlerin ödenmesini istiyordu.

İLD kurulduğu günden beri egemen güçlerin ortaöğretim gençliğine yönelik saldırılarının boy hedefi oldu. Böylesine anti-demokratik baskılara karşı ortaöğretim gençliği, yığınları, İLD’yi gözbebeği gibi korudu, onu yaşattı. Kısa zamanda geniş yığınları sardı İLD. İşçi sınıfının ateşli yandaşı olan liseli gençler yurdun dört bir köşesinde ‘Yaşasın İLD‘ diye haykırıyordu. Her türden gericilerin saldırılarına, faşist katliamlara karşın İLD duvarını alınteri ile ördü. İLD İstanbul Fatih Şubesi, Kadıköy Şubesi, İLD Ankara Şubesi, İLD İzmir Şubesi, İLD Eskişehir Şubesi, İLD Manisa Şubesi, İLD Siirt Şubesi, İLD ŞişliŞubesi ile İLD çığ gibi büyüdü. İLD bütün yurdu bir ağ gibi örme savaşında ileri adımlar attı. Birinci yılını doldururken yeni şubelerle İLD yurda yayılıyordu.İLD Bursa, İLD Kocaeli, İLD Gaziantep, İLD Adana, İLD İstanbul Gaziosmanpaşaşubeleri ardarda kuruldu. Böylece İLD, dosta umut düşmana korku salacak bir güçle ilerlediğini ortaya koydu.

Bu yazıda Türkiye Sosyal Tarih Araştırma Vakfı TÜSTAV’da bulunan ‘Liseli Gençlik’
dergi arşivi kaynak olarak kullanılmıştır.